Қазақстан медицинасының аңыз адамы Нина Каюпова өмірден озды

Қазақстан медицинасының аңыз адамы Нина Каюпова өмірден озды

Акушерлік, гинекология және перинатология ғылыми орталығы көрнекті дәрігер, ғалым және қоғам қайраткері, профессор Нина Әмірпқызы Каюпованың қайтыс болғаны туралы қайғыра хабарлайды.



Нина Әмірқызы Орталықтың негізін қалаушылардың бірі болды және Қазақстан медицинасында тұтас дәуірдің символына айналды. 60 жылдан астам уақыт денсаулық сақтау саласына қызмет көрсету кезінде ол 30 000-нан астам әйелді босандырып, 25 ғылым докторын, 40 медицина ғылымдарының кандидаты дайындады, 19 монография және 400-ден астам ғылыми еңбегін жариялап, ауқымды кәсіби және ғылыми мұра қалдырды.



Ол өзінің кәсіби қызметін 1959 жылы Алматы қаласындағы №1 қалалық перзентханада бастады, содан кейін Қазақ акушерия және гинекология ғылыми-зерттеу институтында (кейін Республикалық ана мен бала денсаулығын қорғау ғылыми- зерттеу орталығы деп аталған) ғылыми қызметкерден бастап институт директоры лауазымына дейінгі еңбек жолын өтті. Бұл мекемені басқару еліміздегі ана мен баланы қорғау жүйесін дамытудың негізгі кезеңі болды.



Қазақ КСР Денсаулық сақтау министрлігінің бас акушер-гинекологы және Қазақстанның ұлттық акушер-гинекологтар қауымдастығының негізін қалаушы бола отырып, Нина Амировна өңірлік қызметтің қалыптасуында маңызды рөл атқарды: облыстарға тұрақты әдістемелік көмек көрсетті, әйелдер консультациялары мен перзентханалардың басшыларын дайындады, перинаталдық көмектің заманауи тәсілдерін енгізді.

Профессор Каюпованың ғылыми қызметінің негізгі бағыттарының бірі экологиялық репродуктология болды, қоршаған орта факторларының әйелдер мен болашақ ұрпақтардың денсаулығына әсерін ететінін зерттейтін сала. Оның жұмысының нәтижелері қолайсыз экологияның әсерін азайтуға бағытталған профилактикалық бағдарламалардың негізі болды.

Ол ірі халықаралық форумдарға, соның ішінде Тұрғылықты халық пен дамуы жөніндегі халықаралық конференцияға (Каир, 1994) қатысып, әйелдердің бала туу мәселелерінде еркін және саналы таңдау құқығы мәселелерін қорғады. Нина Әмірқызы өзінің ғылыми және қоғамдық қызметінде үнемі ұлт денсаулығы әйел мен баланың денсаулығынан басталатынын атап көрсетті.

Нина Әмірқызы кәсіби қызметінен басқа белсенді қоғамдық және заң шығару жұмыстарын жүргізді. Ол екі рет депутат болып сайланды (ҚР Парламентінің Жоғарғы Кеңесі мен Сенаты), Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, ҚР Президенті жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі Ұлттық комиссия төрағасының орынбасары болды, балалар мен жастарды қолдауға бағытталған аса маңызды әлеуметтік заңдарға бастамашылық жасады.



Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау саласын дамытуға қосқан зор үлесі үшін профессор Каюпова көптеген мемлекеттік наградалармен марапатталды:

· «Парасат» ордені (1994)

· ҚР Президентінің бейбітшілік пен рухани келісім үшін мемлекеттік сыйлығы (1996)

· «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атағы (2004)

· II дәрежелі «Достық» ордені (2016)

· «Алматы қаласының Құрметті азаматы» атағы

медицина, білім беру және қоғамдық қызмет саласындағы көптеген басқа марапаттарға ие болған.



Өмірінің соңғы күндеріне дейін Нина Әмірқызы жұмысын жалғастырды – Республикалық ана мен бала денсаулығын қорғау ғылыми орталығының бас ғылыми қызметкері және «Акушерия, гинекология және перинатология» республикалық ғылыми журналының бас редакторы болды.



Акушерлік, гинекология және перинатология ғылыми орталығының ұжымы Нина Әмірқызы Каюпованың туыстары мен жақындарына көңіл айтады. Нина Әмірқызының ғылымның, медициналық практиканың және ана мен баланы қорғау жүйесінің дамуына қосқан үлесі зор. Нина Әмірқызының есімі қазақстандық медицина тарихында және дәрігерлердің, студенттерінің, әріптестерінің жадында мәңгі қалады.